Những điều cần biết khi tính lương hưu trí ở Séc

Thứ năm - 28/08/2014 11:30
Bất cứ người nào trong chúng ta trừ những đại gia quá thừa tiền rồi và luôn có thu nhập khủng đều đặn kể cả sau khi đã chết và không muốn lấy tiền hưu trí của nhà nước cũng đều quan tâm đến vấn đề : Ta sẽ nhận được bao nhiêu tiền hàng tháng khi về hưu (lương hưu) để có thể tạm đủ chi tiêu?
Luơng hưu đó là chút nắng ấm tuổi xế chiều.

Luơng hưu đó là chút nắng ấm tuổi xế chiều.

Những người nước ngoài trong đó có rất nhiều người Việt nam, có cư trú định cư tại Séc, sau một thời gian nhất định có tham gia đóng BHXH, khi về hưu cũng được nhận lương hưu trí do phòng xã hội Séc trả!. Dưới đây là 10 điều hay nhầm lẫn khi tính tóan lương hưu mà chúng ta cần lưu ý.
 
-1.Lương hưu được tính từ khỏan thu nhập trung của 10 năm cuối cùng trước khi về hưu – Sai!
 Điều này chỉ đúng (và áp dụng) tới năm 1995. Từ năm 1996 trở đi, lương hưu được tính theo tổng thu nhập từ năm 1986 tới năm trước thời điểm về nghỉ hưu của từng người.
 
-2.Tính lương hưu từ mức lương sạch – Sai!
Với người làm công ăn lương (công nhân, người làm theo hợp đồng hưởng lương), lương hưu được tính theo mức Lương thô. Với người kinh doanh cá thể (OSV Č) được tính từ con số gốc tính BHXH hàng năm. Thu nhập thô hàng năm và Gốc tính đóng BHXH (tính từ năm 1986) còn được nhân với một hệ số nhất định, bằng hệ số tăng lương
 
-3.Mức lương hưu tối thiểu bằng mức lương tối thiểu của người làm công ăn lương – Sai!
 Đây là hai khái niệm khác nhau hòan tòan và khác nhau cả về con số thực. Lương hưu chỉ bằng con số phần trăm nhất định của lương khi còn đi làm và theo luật qui định, đồng thời mức đóng bảo hiểm hưu trí tối thiểu là 770 kô run. Mức để tính lương hưu gốc là chung cho tất cả các loại hình hưu trí và hiện nay  là 2340 kô run. Như vậy lương hưu tối thiểu, áp dụng cho năm nay – 2014, là 3110 kô run (để so sánh: lương tối thiểu của người đi làm hiện nay là khỏang 9 000 kô run).
 
-4.Những người trước khi về hưu không có khả năng để biết mình sẽ được nhận lương hưu là bao nhiêu – Sai!
Những số liệu lưu trữ của cơ quan BHXH, những thứ này là cơ sở quyết định cho mức lương hưu trí bạn sẽ được nhận, mọi người đều có thể đến đó để xin trích lục thông tin (miễn phí). Nhân viên của phòng BHXH, theo đơn yêu cầu chính thức của đương sự, sẽ tính tóan con số lương hưu trí cụ thể. Các cách tính tóan và mẫu đơn đề nghị được đăng tải trên trang mạng của Bộ lao động và xã hội tại đây
 
-5.Nếu tôi có xuất trình văn bản „Tuyên thệ của người làm chứng“ về thời gian tôi làm chui, thì những họat động của tôi (thu nhập cũng được gộp vào để tính lương hưu trí – Sai!
 Trong bất cứ trường hợp nào, thời gian làm chui cũng không được tính vào quỹ thời gian làm việc để được hưởng hưu trí đấy là chưa nói tới chuyện có thể bị xử lý vì tội làm chui!. Chủ lao động, khi bạn làm chui, đã không nộp các khỏan đóng góp cho nhà nước (thuế, BHXH và BHYT), bạn cũng không có các loại văn bản hợp thức để chứng minh đã đóng bảo hiểm hưu trí cho thời gian này.  Tuyên thệ của người làm chứng chỉ được xử dụng trong trường hợp đặc biệt, đó là khi các hồ sơ, văn bản chứng minh bạn có đi làm đàng hòang trong một giai đoạn nhất định, được đưa vào kho lưu trữ và chúng, vì lý do đặc biệt (lụt, hỏa hoạn), đã bị mất đi. Người làm chứng phải là người cùng làm trong một đơn vị trong cùng một thời gian.
 
-6.Những lần đi làm thêm có hợp đồng(Brigáda) khi còn đi học không được tính vào quỹ thời gian hưu trí -Sai!

 Ngay cả khi bạn đi làm thêm, dù rất ngắn thôi, lúc còn đi học, cũng được tính nếu như có sự tham gia đóng BHXH khi đi làm thêm do chủ lao động có giữ lại một phần tiền công và trả cho cơ quan BHXH thay bạn. Thời gian làm việc tính vào quỹ hưu trí được làm tròn số theo Năm và có chiều giảm thấp đi (nếu bạn làm việc 20 năm 334 ngày thì chỉ được tính là đã làm việc 20 năm!). Khi đó, chỉ một vài ngày làm thêm (Brigáda) đóng vai trò rất quan trọng. Ví dụ bạn có làm thêm được 31 ngày, trong ví dụ nêu trên, nó sẽ được cộng vào con số 334 ngày kia và như vậy, bạn sẽ được tính là „đã làm việc 21 năm“ và lương hưu sẽ cao hơn!
-7.Thời gian bị loại bỏ là giai đoạn không được để ý đến khi tính lương hưu trí – Sai!
Thời gian bị loại bỏ được hiểu là các giai đoạn có các sự kiện xã hội kéo dài và đương sự không có thu nhập. Chẳng hạn đương sự bị ốm đau, không có khả năng làm việc, thời gian nhận lương trợ cấp tàn tật cho mức độ tàn tật cấp 3, thời gian nghỉ để chăm sóc con nhỏ đến 4 tuổi hoặc thời gian nghỉ để chăm sóc người tàn tật vv...Những giai đoạn này có ý nghĩa ở chỗ chúng sẽ được trừ đi từ quỹ thời gian để tính hưu trí. Nhờ đó, đượng sự sẽ không bị ảnh hưởng (mức trung bình để tính lương hưu trí không bị giảm đi vì những ngày, những giai đoạn không có thu nhập). Như vậy, các giai đoạn bị loại bỏ này lại có ý nghĩa tích cực.
 
-8.Khi cơ quan BHXH Séc không có tài liệu lưu trữ về khoảng thời gian làm việc (nào đó) có bảo hiểm xã hội của đương sự thì họ sẽ không tính thời gian này vào quỹ thời gian hưu trí – Sai!
 Khi tính tóan lương hưu trí, do sơ suất nào đó, có giai đoạn làm việc của đương sự không được tính trong quỹ thời gian hưu trí, vì lý do Cơ quan BHXH không có các dữ liệu về BHXH của đương sự và Người xin hưởng hưu trí ngay lúc đó không kịp xuất trình, đương sự bất cứ lúc nào cũng có thể bổ sung và đề nghị cơ quan BHXH tính lại lương hưu ngay cả khi người này đã nhận lương hưu được vài  ba năm rồi. Việc tính tóan lại này có giá trị ngược lại, những khỏan còn thiếu trong lương hưu sẽ được hòan trả cho đương sự.
 
-9.Tòan bộ thời gian đi học (đại học hay đi học khi đang làm việc) hoặc thời gian đăng ký thất nghiệp ở phòng lao động được tính vào quỹ thời gian hưu tri – Sai!
Thời gian đi học, tính từ khi đương sự 18 tuổi trở lên (trong giai đoạn tính đến 31.12.2009) có thể được tính vào quỹ thời gian hưu trí, nhưng nhiều nhất là 6 năm đầu tiên. Thời gian đi học, từ 01.01.2010 không còn được tính vào quỹ thời gian hưu trí nữa! Thời gian ghi tên thất nghiệp ở phòng lao động, mà trong giai đoạn này người thất nghiệp không nhận trợ cấp thất nghiệp hay nhận trợ cấp tái đào tạo nghề nghiệp, được tính vào quỹ thời gian hưu trí nhưng nhiều nhất là 3 năm. Thời gian ba năm được tính này được xác định ngược lại, tính từ ngày đương sự có quyền xin về nghỉ hưu. Nếu tính trước khi đương sự đủ  55 tuổi thì thời gian thất nghiệp chỉ được tính nhiều nhất là 1 năm vào quỹ thời gian hưu trí mà thôi. Thời gian đi học và thời gian thất nghiệp, trongđăng kiểm của phòng xã hội, được coi là thời gian thay thế bảo hiểm và vì thế, khi tính lương hưu nó bị cắt ngắn xuống còn 80%.
 
-10.Nếu tôi tiếp tục đi làm (trong khi vẫn đang nhận lương hưu) thì mức lương hưu trí vẫn không bị ảnh hưởng gì – Sai!
 Nếu người đang nhận lương hưu tòan phần và vẫn đi làm, chính xác hơn là vẫn hoạt động ở các lĩnh vực kiếm lời và các họat động đó khiến bắt buộc đương sự phải tham gia vào bảo hiểm hưu trí (tức là người này vẫn đống BHXH đều khi đi làm) thì lương hưu của người này được tăng thêm 0,4ˇ% theo gốc tính tóan cứ sau 360 ngày hoạt động. Việc tăng thêm này không được làm tự động mà phải làm trên cơ sở yêu cầu của đương sự.
Kỹ sư:Nguyễn Kim Phụng.
Nếu bạn đăng lên trang khác vui lòng ghi rõ tên tác giả và xaxu.cz
 

Nguồn tin: Báo Xa Xứ bản in phát hành hàng tuần tại Séc

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn